Uczestnicy Europejskiego Kongresu Gospodarczego wzywają do zakończenia monopolu rządu na rynku gier hazardowych

Europejski Kongres Gospodarczy to jedno z najważniejszych wydarzeń ekonomicznych w Polsce. W tym roku jednym z poruszanych na ECC tematów był polski rynek hazardowy i aktualny system prawny dotyczący hazardu.

W trakcie Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC) w Katowicach, ekonomiści, przedstawiciele branży hazardowej i politycy zgodnie podkreślali potrzebę modernizacji polskiego prawa dotyczącego gier losowych. Dominującym tematem debat była kwestia państwowego monopolu na kasyna online i jego wpływ na konkurencyjność, bezpieczeństwo graczy oraz ograniczanie rozwoju technologicznego sektora. 

Tymczasem zestawienie najlepszych operatorów kasyn znajdziesz w serwisie bonus bez depozytu, gdzie rynkowi eksperci na podstawie wnikliwej analizy stworzyli ranking godnych zaufania operatorów. To liderzy rynku, którzy oferują najlepsze warunki do gry. 

A na ECC w wielu wystąpieniach zabrzmiała jasna rekomendacja: Polska powinna jak najprędzej otworzyć rynek i zaprzestać monopolistycznego modelu prowadzonego przez państwowego operatora. Ekonomicznie, taki ruch ma przed sobą wiele zalet. Począwszy od zwiększenia wpływów do budżetu, po poprawę ochrony konsumentów.

Monopol a innowacyjność i konkurencja

Obowiązujący od lat model, w którym jedynym legalnym operatorem kasyna online jest państwowy podmiot (Totalizator Sportowy), według uczestników EEC działa hamująco na rozwój rynku. Wprowadzając państwowy monopol, ustawodawca chciał przede wszystkim ochronić graczy i ograniczyć rozwój szarej strefy. Tymczasem presja technologiczna i potrzeba nowoczesnych rozwiązań sprawiają, że monopol zaczyna działać na niekorzyść Polski.

Eksperci wskazują, że prywatni operatorzy dysponują środkami i wiedzą, by wprowadzać innowacje takie jak gry mobilne, transakcje kryptowalutowe, VR oraz sztuczną inteligencję do systemów samokontroli. W modelu z monopolistą tego typu wdrożenia są rzadkie lub spóźnione.

– Tam, gdzie istnieje monopol, nie ma konkurencji, a tam, gdzie nie ma konkurencji, nie ma potrzeby innowacji – stwierdził jeden z prelegentów EEC w panelu poświęconym technologii w świecie gier.

Wpływ monopolu na finanse publiczne i szarą strefę

Pod względem ekonomicznym, głównym argumentem przeciwko monopolowi jest generowanie mniejszych wpływów podatkowych. Estymacje sektorowych instytutów sugerują, że reforma, która umożliwiłaby legalną konkurencję prywatnym operatorom, może zwiększyć przychody Skarbu Państwa o kilkaset milionów zł rocznie.

Największym problemem są jednak zagraniczne serwisy bez licencji. Działające w szarej strefie, omijające podatki i oferujące większe bonusy graczom. EEC wskazał, że państwowy monopol nie potrafi skutecznie zatrzymać ich napływu i udział w rynku, który według niektórych szacunków wynosi od 20 do 40 proc. w segmencie gier kasynowych online.

W efekcie, rząd traci potencjalne dochody, a gracze są wystawiani na ryzyko oszustw i braku gwarancji uczciwych wyników. Nie mówiąc, że gra na nielegalnych automatach, oznacza brak jakiejkolwiek ochrony prawnej. 

Standardy ochrony graczy a rzeczywistość

Teoretycznie ustawa hazardowa z 2017 roku miała służyć ochronie konsumentów poprzez łatwiejsze wprowadzanie mechanizmów samowykluczenia, limitów, informacji o ryzyku uzależnienia i transparentności. W praktyce jednak paneliści EEC zwracali uwagę, że narzędzia te są także dostępne, a często nawet bardziej rozwinięte, u renomowanych operatorów zagranicznych posiadających licencje w innych krajach UE.

– Ochrona graczy nie musi być kosztem monopolu – to fałszywe założenie – podkreślał przedstawiciel Stowarzyszenia na rzecz Standaryzacji gier hazardowych. – Licencjonowany rynek prywatny może, przy odpowiednim nadzorze ustawowym, gwarantować ochronę na poziomie co najmniej takim jak w wersji monopolu. Co więcej – często wyższym.

W trakcie Kongresu podkreślano, że model licencyjny, stosowany w takich krajach jak Niemcy, Szwecja czy Holandia, skutecznie łączy dostępność nowoczesnych usług gamblingowych z restrykcyjnymi zasadami odpowiedzialnej gry.

Modele zagraniczne jako inspiracja

Wystąpienia podczas EEC często odwoływały się do doświadczeń państw UE, które zdecydowały się na odejście od monopolu lub wprowadzenia elastycznego modelu licencyjnego:

• Niemcy – po przyjęciu nowej ustawy hazardowej w 2021 r. wiele gier online zostało otwartych na licencjonowane prywatne firmy, pod warunkiem przestrzegania surowych limitów i zasad.
• Szwecja – od momentu liberalizacji rynku w 2019 r. przychody z gier online wzrosły, oraz poprawiła się ochrona graczy dzięki precyzyjnemu systemowi monitoringu i blokad.
• Holandia – także zdecydowała się na pełne uwolnienie rynku od monopolu państwowego, jednocześnie stawiając na edukację, egzekucję prawa i restrykcyjne limity samowykluczeń.

Te przykłady przekonują, że Polska mogłaby przyjąć podobne rozwiązania i osiągnąć korzyści: większe wpływy budżetowe, lepszą ochronę konsumenta i nowoczesny rynek technologiczny.

Warunki do liberalizacji – co musi się zmienić?

Paneliści Europejskiego Kongresu Gospodarczego wskazali kilka warunków, które muszą zaistnieć, aby liberalizacja rynku była skuteczna:

• Przejrzysty, jasny model licencyjny, obejmujący zarówno bukmacherów, kasyna online, jak i poker online.
• Szeroki katalog wymogów odpowiedzialnej gry, obejmujący limity, narzędzia samowykluczenia, obowiązkowe kampanie edukacyjne.
• Skuteczny i technologiczny nadzór rynku, wykorzystujący monitoring online, algorytmy AI do wykrywania uzależnienia i zarządzania ryzykiem, współpracę z instytutami psychologicznymi.
• Współpraca ze stroną społeczną, organizacjami konsumenckimi, fundacjami i środowiskiem akademickim.
• Transparentne mechanizmy sankcji – polskie władze muszą być przygotowane na egzekwowanie prawa wobec nielegalnych operatorów, również tych działających zza granicy.

Rekomendacje

Europejski Kongres Gospodarczy udowodnił, że temat monopolu na kasyna online zyskuje nowych sojuszników: od ekonomistów, przez branżę, po polityków. Liberalizacja rynku to dziś dla Polski nie tylko kwestia rozwoju technologicznego, ale też strategicznego działania na rzecz finansów publicznych i ochrony konsumentów.

Rekomendacje płynące z wydarzenia są jasne:

• zakończenie monopolu rządowego,
• wprowadzenie państwowego modelu licencyjnego opartego na wzorcach unijnych,
• rozwój narzędzi ochrony graczy,
• konsekwentne zwalczanie szarej strefy.

To wymaga odwagi legislacyjnej, współpracy międzysektorowej i politycznej determinacji. Ale to również szansa na nowoczesny, dochodowy i bezpieczny rynek gier hazardowych, z którego zyskają zarówno gracze, jak i cały kraj. Tym bardziej, że gracze bardzo chcą takich zmian i pomimo ryzyka, często wybierają zagranicznych operatorów, których oferta jest o wiele lepsza.